مساجد تاريخي اردبيل

مسجد جمعه اردبيل :

اين بنا در شمال شرقي شهر، بين محله هاي پيرشمس الدين و عبدالله شاه بر روي تپه مرتفعي واقع گرديده و يكي از قديمي ترين مساجد شمال غربي ايران است. با توجه به حفاري هاي باستان شناسي كه در محوطه اطراف اين مسجد صورت گرفته بقاياي شبستان هاي ستون دار در بخش شرقي و شمالي و هم چنين آثاري از كتيبه هاي متعلق به قرن سوم و چهارم ه.ق. كشف گرديده است. اصل بناي كنوني مسجد در دوره سلجوقيان بر روي بقاياي كهن تري ساخته شده كه درنتيجه حمله مغول حدود سال 620 هجري ويران و در حدود سال 650 هجري مجدداّ باز سازي گشته است در اين بازسازي، گنبد به طور كامل بازسازي شده و تزيينات مختلف گچبري و نقاشي در شبستان و محراب آن انجام گرديده است.
بناي فعلي مسجد به ابعاد خارجي 85/18 × 45/36 متر از گنبد خانه اي ويران و ايواني كه در دوره هاي بعد به شبستان ستون داري تبديل شده، تشكيل مي شود همچنين در 5/16 متري مسجد، بقاياي مناره اي از دوره سلجوقي برجاي مانده است.
اين فضا توسط سه كنج ها وترنبه ها به هشت ضلعي و سپس شانزده ضلعي تبديل گرديده و گنبد بر روي آن قرار گرفته است. بقاياي ساقه گنبد نشان مي دهد که اين بخش داراي ترك هاي متعدد منشوري زيبا قطار بندي و تزيينات كاشي معرق بوده كه تنها بخش اندكي از آن باقي مانده است ديواره هاي داخلي گنبد خانه با اندود گچ و نقوش ترنج وگل و بوته قابل مقايسه با تزيينات گنبد سلطانيه تزيين يافته و درضلع جنوبي آن ، محراب بلند و زيبايي از دوره ايلخاني باگچبري ها ومقرنس كاري هاي جالب و در زير آن آثاري از محراب كوچكتر دوره سلجوقي مشهود است. درب ورودي مسجد به تاريخ 742 ه.ق. داراي گره هاي هندسي، گل ميخ هاي آهني و كتيبه اي حاوي دوبيت شعر به خط نسخ است چنين به نظر مي رسد كه درب مزبور، از جاي ديگر به اين مسجد منتقل شده است. در حدود 5/16 متري مسجد، بقاياي مناره اي از دوره سلجوقي به ارتفاع 8 وقطر 5 متر باقي مانده كه به هنگام آباداني مسجد در كنار آن قرار داشته آجر چيني بخشي از سطح مناره به صورت خفته راسته است كه تا حدودي به آن حالت تزييني بخشيده است بر بدنه مناره دو سنگ نبشته به تاريخ هاي 878 و 879 ه.ق. نصب شده كه مربوط به اوزون حسن حكمران آق قويونلو است و ارتباطي با بناي مسجد و مناره ندارد و احتمالا از جاي ديگري آورده و بر روي منار نصب شده است. اين بنا به شماره 248 به ثبت تاريخي رسيده است.

مسجد جنت سرا :

اين بنا در ضلع شمالي صحن اصلي بقعه شيخ صفي الدين اردبيلي واقع است و از ساخته هاي شاه طهماسب اول به شمار مي آيد. در خصوص عملكرد واقعي بنا اطلاع دقيقي در دسترس نيست و به نظر مي رسد كه براي مراسم صوفيانه استفاده مي شده است. نماي اصلي ايوان، با كاشي كاري زيبا و كتيبه هاي قرآني تزيين وجلوي آن به پنجره بزرگ مشبك گره چيني از جنس فلز مسدود شده است. بر روي ديوار شمالي داخل بنا، طاق نماي بزرگ پنج ضلعي ايوان مانندي وجود دارد كه بالكن كوچكي در بالاي آن ساخته اند و از طريق پلكان كوتاهي واقع در عقب طاق نما بدان مي توان رسيد. به نظر مي رسد كه از الحاقات دوره بعدي باشد در ديوارهاي شمال و غرب بنا نيز درهايي تعبيه شده كه به اتاق هاي مجاور راه دارد جرزهاي عظيم اين مسجد، با ترفندهاي مختلفي، سبك و تو خالي ساخته شده است.

مسجد کلخوران :

اين مسجد در كلخوران، 3 كيلومتري اردبيل واقع گرديده است. پوشش اين مسجد بر روي ستون هاي ساده اي قرار دارد. نماي بيروني بنا با طاق نماهاي آجري وپنجره هاي مشبك و تزيينات آجري نماسازي شده است. سردر ورودي مسجد داراي طاق نماهاي كم عرض و مرتفع با نيم ستون هاي آجري بوده و بناي مسجد متعلق به دوره قاجار است.





:: موضوعات مرتبط: , , ,
:: برچسب‌ها: مساجد تاريخي اردبيل , مسجد کلخوران , مسجد جنت سرا , مسجد جمعه اردبيل ,
|
امتیاز مطلب : 0
|
تعداد امتیازدهندگان : 0
|
مجموع امتیاز : 0
نویسنده : پایبند
تاریخ : جمعه 22 شهريور 1392
مطالب مرتبط با این پست
می توانید دیدگاه خود را بنویسید


نام
آدرس ایمیل
وب سایت/بلاگ
:) :( ;) :D
;)) :X :? :P
:* =(( :O };-
:B /:) =DD :S
-) :-(( :-| :-))
نظر خصوصی

 کد را وارد نمایید:

آپلود عکس دلخواه: