پدر، مادر، آزارم ندهید

سوءاستفاده از کودکان و کودک آزاری چیزی بیش از استخوان های شکسته و زخم های روی بدن است. در حالی که آزار فیزیکی کودکان بیشتر قابل دیدن است، دیگر انواع آزار کودکان مثل آزار روحی هم می تواند آثار و جراحت های عمیقی روی آن ها بگذارد. هر چه کودکان زودتر کمک دریافت کنند، شانس بیشتری برای نیفتادن در چرخه های بازیافت روانی دارند. این که هم چنان فکر کنیم آزار کودکان مربوط به پدران معتاد و افراد ناسالم جامعه است، نه تنها یک افسانه به تاریخ پیوسته بلکه یکی از علل افزایش کودک آزاری است. هر چه بیشتر درباره کودک آزاری، انواع آن و روش های مقابله با آن بدانیم، می توانیم تاثیرهای بزرگ تری روی زندگی کودکان داشته باشیم...

کودک آزاری را بشناسیم

آن تصورات کلیشه ای را فراموش کنید؛ داغ کردن کودکان و زخم زدن روی پیکر نحیف آن ها تصویری قدیمی ولی متاسفانه هم چنان در دنیای کودکان پابرجا است اما کودک آزاری تنها این ها نیست؛ نادیده گرفتن نیازهای کودکان، قراردادن آن ها در شرایط خطرناک و کنترل نشدنی یا تلقین این احساس که آن ها ارزش مراقبت ندارند و کودن و احمق هستند هم نوعی خطرناک از کودک آزاری است. بدون توجه به نوع کودک آزاری، نتیجه می تواند صدمه های روحی زیادی برای کودکان داشته باشد.

آثار کودک آزاری و غفلت از کودکان

تمام انواع کودک آزاری و عقده ای کردن آن ها می تواند جراحت های بلندمدتی روی آن ها باقی بگذارد. برخی از این زخم ها می توانند فیزیکی باشند، اما جراحت های روحی آثار بلندمدت تری در طول زندگی دارند؛ به اعتمادبه نفس آن ها ضربه می زند، توانایی آن ها را در برقراری روابط سالم ضعیف می کند و به آن ها اجازه نمی دهد در خانه، مدرسه یا محیط کار به صورت طبیعی با دیگران تعامل برقرار کنند.

برخی آثار کودک آزاری

کمبود اعتماد به نفس و داشتن مشکل در ایجاد رابطه: اگر نمی توانید به والدین تان اعتماد کنید پس به چه کسی می توانید اعتماد کنید؟ دیدن آزار از حامیان اصلی به روابط بنیادی کودک صدمه ای جبران ناپذیری وارد می کند. بدون داشتن این پایه، کودک به سختی یاد می گیرد به دیگران اعتماد کند یا تشخیص بدهد چه کسی قابل اعتماد است. احساس حقارت و اضافی بودن: اگر در کودکی بارها به شما گفته شده احمق هستید و به هیچ دردی نمی خورید، غلبه کردن بر این احساس نادرست سال ها زمان می خواهد. شاید این احساس منتقل شود که اینها واقعیت هایی درباره شما هستند. در بزرگسالی این افراد شاید برای تحصیلات بیشتر و کارهای بهتری که درآمد بیشتری دارند اقدام نکنند چون این احساس حقارت با آن هاست که شایستگی آن ها را ندارند.

مشکلات در بروز احساسات: کودکانی که مورد آزار واذیت قرار گرفته اند، نمی توانند احساسات شان را به درستی بروز بدهند. در نتیجه، این احساسات معمولا سرکوب می شوند و نمودی نادرست و گاهی مضر پیدا خواهند کرد. افسردگی، اضطراب و عصبانیت در بزرگسالی، می تواند ریشه در کودکی داشته باشد.

انواع کودک آزاری

انواع مختلفی از کودک آزاری وجود دارد اما عنصر بنیادینی که همه آن ها را به هم مرتبط می کند، تاثیرات روحی آن ها روی کودکان است. کودکان به قابل پیش بینی بودن اطرافیان، ساختار مشخص روابط و این حس که والدین شان به فکر امنیت آن ها هستند نیاز دارند. کودکانی که مورد آزار و اذیت قرار می گیرند، نمی توانند پیش بینی کنند والدین شان چه رفتاری خواهند داشت. دنیای آن ها جایی غیرقابل پیش بینی و ترسناک است که هیچ قاعده و اصلی ندارد. یک سیلی، فحش، سکوت سنگین یا ندانستن این که امشب روی میز غذا خواهد بود یا نه، نتیجه یکسانی دارند؛ همه این ها کودک آزار هستند.

آزار روانی و احساسی کودکان

ضربه سنگ و چوب استخوان انسان را می شکند اما کلمات با کودکان چه می کنند؟ آزار روانی می تواند به سلامت روانی کودک و رشد اجتماعی او ضربات سنگینی وارد کند و زخم های روانی عمیقی در طول زندگی او به جا بگذارد. برخی از این آزار روانی این ها هستند:

تحقیر و خجالت زده کردن کودک، دادن لقب های بد و مقایسه آن ها با دیگران، گفتن این که بچه خوبی نیست و ارزش هیچ چیزی را ندارد، ترساندن های مدام کودک و داد زدن مدام، سکوت دربرابر کارهای بد کودکان و نادیده گرفتن آن ها، حذف یا کم کردن تماس فیزیکی با کودک مثل بوسه و بغل کردن، آزار دادن فیزیکی یا روانی دیگران در مقابل چشم بچه.

غفلت از کودکان

غفلت از کودکان که یکی از موارد شایع کودک آزاری است، نوعی آزار است که در آن والدین نمی توانند نیازهای اساسی کودکان را فراهم کنند. این نیازها می تواند غذای کافی، پوشش مناسب، تربیت درست و هر مورد دیگری باشد. تشخیص غفلت درباره کودکان کمی سخت است. بسیاری از کودکان سعی می کنند تصویری از خود به دنیای بیرون نشان بدهند که هیچ کاستی ای ندارد. با این حال در پایان روز، نیازهای فیزیکی و روانی کودکان مورد غفلت واقع شده برطرف نمی شود.

نشانه های غفلت از کودکان

کودکان لباسی به تن دارند که اندازه مناسبی ندارد یا اصلا مناسب فصل نیست.

بهداشت آن ها مناسب نیست و کثیف هستند.

زخم ها بدن شان یا بیماری هایشان بدون درمان رها شده اند.

مشخصا هیچ کس روی کارهای کودک نظارت نمی کند و اجازه دارد هر جا که می خواهد برود.

معمولا همیشه دیر به مدرسه می رود.

آزار فیزیکی کودکان

این نوع آزار را همه ما می شناسیم. نشانه های اصلی آن، زخم ها و کبودی هایی است که روی بدن کودک ایجاد می شود. بسیاری از والدین و اولیای کودکان اصرار دارند تنبیه فیزیکی آن ها بخشی از نظم و انضباطی است که کودک باید یاد بگیرد اما بین استفاده از تنبیه فیزیکی برای تربیت و کودک آزاری تفاوت های بزرگی وجود دارد. نکته تنبیه فیزیکی آموزشی این است که به بچه ها تفاوت بین بد و خوب یاد داده بشود نه این که زندگی آن ها به یک کابوس تبدیل شود. برای این که تفاوت بین آزار فیزیکی و تنبیه فیزیکی برای تعلیم و ترتیب را تشخیص بدهیم، کافی است به این نکات توجه کنیم؛ وقتی این تنبیه غیرقابل پیش بینی باشد و کودک نداند در پی چه کاری والدینش او را تنبیه می کنند، این تنبیه کودک آزاری است. وقتی والدین با عصبانیت کودک خود را کتک می زنند، قطعا هیچ انگیزه ای برای یاد دادن چیزی به کودک شان ندارند. آن ها هر چه بیشتر عصبانی باشند، بدتر هم بچه را کتک می زنند. استفاده از ترس برای کنترل رفتار کودکان هم یکی از مواردی است که بین تنبیه فیزیکی برای تعلیم و ترتیب و کودک آزاری فیزیکی تفاوت ایجاد می کند. برخی والدین بچه هایشان را می ترسانند که کار خاصی نکنند چون در غیر این صورت حتما کتک می خورند. این که بچه آن کار مشخص را نمی کند، به این خاطر که به خوبی ترتیب شده، نیست، بلکه از ترس کتک آن کار را نمی کند.

نشانه های کودک آزاری فیزیکی

زخم هایی متعدد روی بدن در فواصل زمانی طولانی.

کودک همیشه در آماده باش است. انگار همین حالا قرار است اتفاق بدی پیش بیاید.

از رفتن به خانه می ترسد و به تکان خوردن های ناگهانی واکنش شدید نشان می دهد. از تماس هم گریزان است.

لباس های نامناسب می پوشد تا زخم ها را بپوشاند. مثلا در روزهای بسیار گرم لباس آستین بلند می پوشد که زخم ها معلوم نشوند.

آزار جنسی؛ بخش پنهان ماجرا

آزار جنسی کودکان به خاطر لایه های پنهان شرم و گناهی که دارد نوع پیچیده ای از آزار کودکان است. به یاد داشتن این نکته مهم است که آزار جنسی همیشه به معنای ایجاد تماس نیست. قرار دادن کودک در معرض موارد جنسی و شرایط خطرناک از نظر جنسی هم می تواند آزار جنسی باشد. بدی ماجرا این است که کودک معمولا توسط کسی مورد سوءاستفاده قرار می گیرد که او را می شناسد و به او اعتماد دارد. این نکته هم مهم است که جنسیت بچه ها هیچ فرقی در این مورد ندارد. در واقع می توان گفت موارد آزار جنسی در پسربچه ها، به خاطر مساله شرم و غیرت، کمتر گزارش می شود.

مساله شرم و گناه در آزار جنسی کودکان

جدا از آسیب های فیزیکی ای که آزار جنسی کودکان می تواند برای آن ها داشته باشد، مولفه های روانی و احساسی ماجرا خیلی قدرت مند تر و تاثیرگذارتر است. کودکانی که مورد آزار جنسی قرار گرفته اند، معمولا از احساس شرم و گناه زجر می کشند. آن ها احتمالا این احساس را دارند که به خاطر آزار دیدن مسوول هستند یا اینکه اصلا خودشان باعث بروز چنین چیزی شده اند. این احساس باعث می شود احساس تنفر از خود در این کودکان تقویت شود یا در بزرگسالی در موارد جنسی مشکل داشته باشند. احساس شرم در این کودکان باعث می شود موقعیت آن ها پیچیده تر شود و نتوانند به راحتی چنین موضوعی را بیان کنند. آن ها نگران این هستند که دیگران حرف آن ها را باور نکنند و از دست آن ها عصبانی بشوند.

نشانه های کودک آزاری جنسی:

در نشستن و راه رفتن مشکل دارد.

سعی می کند در میان هم سن های خود دانش خود را از مسائل جنسی به رخ بکشد و حتی گاهی رفتار اغواگرانه داشته باشد.

سعی می کند بدون هیچ دلیل مشخصی، همیشه از یک فرد خاص دوری کند.

دوست ندارد جلوی دیگران لباس هایش را عوض کند. یا در فعالیت های فیزیکی مشارکت کند.

از خانه فرار می کند.

نشانه های هشداردهنده کودک آزاری

هر چه جلوی کودک آزاری زودتر گرفته شود، شانس بهبود و درمان درست برای بچه افزایش می یابد. کودک آزاری همیشه آشکار نیست. با شناخت نشانه های هشداردهنده عمومی کودک آزاری، می توانید خیلی زود مشکل را شناسایی و هم به کودک و هم به کسی که به او آزار می رساند خیلی زود کمک کنید. مسلما تنها دیدن یک نشانه دلیل نمی شود که فکر کنید حتما کودک مورد آزار قرار گرفته است. خیلی مهم است که عمیق تر شوید و دنبال الگوهایی بگردید که شما را به یک رفتار کودک آزارانه می رسانند.

نشانه های هشدار دهنده کودک آزاری در کودکان:

کودک از انجام کار اشتباه به شدت می ترسد.

در رفتارش کاملا بی نهایت است؛ بی نهایت عصبی، بی نهایت آرام و...

چطور به یک کودک آزاردیده کمک کنیم؟

در این شرایط طبیعی است کمی احساس گیجی و بلاتکلیفی داشته باشید. کودک آزاری موضوع پیچیده ای است که معمولا کسی حاضر نیست آن را قبول یا درباره اش صحبت کند. فقط به این موضوع فکر کنید که می توانید در زندگی یک بچه، تفاوتی بسیار زیاد ایجاد کنید، به خصوص اگر گام هایی هم برای جلوگیری از بروز مجدد آزارها بردارید. وقتی با یک کودک آزاردیده صحبت می کنید، بهترین چیزی که می توانید به او بدهید حمایت بدون شرط و اطمینان است. به یاد داشته باشید صحبت درباره آزاری که دیده می تواند برای کودک بسیار دردآور باشد. این وظیفه شماست که به او اطمینان خاطر بدهید و چیزهایی را که می خواهد برایش فراهم کنید. وقتی می خواهید با یک کودک آزاردیده صحبت کنید، باید به این نکته ها توجه کنید:

از انکار بپرهیزید و خونسرد باقی بمانید: اگر کودک احساس کند دارید چیزهایی را که او می گوید انکار می کنید، دیگر به شما اعتماد نخواهد کرد.

استنطاق نکنید: اجازه بدهید کودک خودش برای شما چیزهایی را که اتفاق افتاده تعریف کند. پرسش های مدام او را گیج می کند.

به او اطمینان بدهید کار اشتباهی نکرده است: کودکان به سختی حاضر می شوند در این موارد صحبت کنند. به او اطمینان بدهید کار خطایی نکرده است.

امنیت مهم تر است: اگر فکر می کنید دخالت شما باعث می شود امنیت کودک یا خودتان به خطر بیفتد، اجازه بدهید حرفه ای ها در این باره تصمیم بگیرند. بعد از این که حرفه ای ها کارهای اولیه را کردند، می توانید کمک های دیگری به کودک یا والدین او بکنید. در خیلی موارد، تنها کاری که می توانید بکنید این است که کودک آزاری را به سازمان اجتماعی گزارش دهید.

به نظر نمی رسد مایل باشد مدام به والدینش بچسبد. مدام دوست دارد کارهایی بکند که به سنش مربوط نیست. مثلا می خواهد از بچه های دیگر مراقبت کند(ادای والدین خوب را دربیاورد) یا انگشت شستش را می مکد و کارهای عجیب دیگری می کند.

آیا ما کودک آزار هستیم؟

بزرگ کردن بچه ها یکی از بزرگ ترین چالش های زندگی است. اگر در خانواده ای بزرگ شده اید که همیشه در آن دعوا و خشونت وجود داشته، شما هم احتمالا روش دیگری برای بزرگ کردن کودک خود نخواهید داشت. شناسایی مشکلاتی که خودتان داشته اید و دارید، بزرگ ترین گام برای حل کردن مشکل کودکان تان است. شاید سیلی خوردن در خانواده شما عادی بوده یا مادر حال نداشته شام درست کند اما نباید فراموش کنید کودکان باید در دنیای طبیعی زندگی کنند. ما به عنوان بزرگسالان باید چند گام به عقب برویم و ببینیم آیا در کودکی مشکلاتی داشته ایم که حالا بخواهد روی زندگی کودکان تاثیر بگذارد یا نه. اگر این نشانه ها را در خود می بینید، شک نکنید می توانید به یک کودک آزار تبدیل شوید:

نمی توانید خشم خود را متوقف کنید: یک پشت دستی کوچک به بچه به باد مشت و لگد تبدیل می شود، صحبت آرام با بچه به تکان دادنش و به گوشه ای پرتاب کردنش می رسد.

از لحاظ روانی احساس می کنید از کودک تان قطع شده اید: شاید اینقدر در کار و زندگی غرق شده اید که دوست ندارید اصلا با بچه تان کاری داشته باشید. روزها می روند و شما بیشتر دوست دارید بچه ساکت باشد و صدایش را نشنوید.

برآورده کردن نیازهای روزانه بچه به نظر غیرممکن می آید: اگر می بینید همسایه ها و دوستان مدام درگیر لباس های مناسب خریدن برای بچه و غذاهای مقوی هستند و شما هیچ حسی در این باره ندارید، باید به این فکر کنید که یک جار کای شما می لنگد.

دیگران نگرانی های خود را بروز داده اند: وقتی کسی نگرانی اش را بروز می دهد، با او دعوا نکنید و با دقت گوش کنید. آیا این کسی است که به او احترام می گذارید و می دانید صلاح شما را می خواهد؟ انکار همیشه وجود دارد.

شکستن چرخه کودک آزاری

اگر سابقه کودک آزاری دارید، با به دنیا آمدن کودک تان و رشد او جلوی چشم هایتان، خاطراتی سراغ شما می آیند که شاید سال ها شما را بسیار ناراحت کرده اند. یادآوری این خاطرات می تواند شما را گاهی بسیار عصبانی کند اما فراموش نکنید باید احساسات خود را کنترل کنید و الگوهای قدیمی تان را بشکنید. به یاد داشته باشید مهم ترین شخص در زندگی بچه تان، خود شما هستید. او این ارزش را دارد که تلاش کنید شرایط را تغییر بدهید و قرار هم نیست به تنهایی این کار را بکنید. همیشه کمک و حمایت از خیلی ها مهیاست.

چطور واکنش هایمان را تغییر بدهیم؟

مهارت های تان را به عنوان پدر و مادر افزایش دهید: این که یاد بگیرید احساسات خود را کنترل کنید خیلی مهم است، اما به این هم نیاز دارید که بدانید قرار است به جای آن چه کار باید بکنید. این کار را(روش برخورد مناسب با کودک) با یادگیری روش های تربیتی مناسب شروع کنید. کلاس هایی که برای پدر و مادرها برگزار می شود، کتاب ها و سمینارها می توانند به شما کمک کنند. می توانید از دیگر والدین هم کمک بگیرید.

از خودتان مراقبت کنید: اگر احساس می کنید خیلی از شما حمایت نمی شود و خیلی درهم شکسته شده اید، بیشتر احتمال دارد عصبانیت در شما نهادینه شود. برهم خوردن خواب در زندگی والدینی که به تازگی بچه دار شده اند، به این خستگی ها و عصبانیت ها دامن می زند و این همان چیزی است که باید از آن دوری کنید.

از حرفه ای ها کمک بگیرید: شکستن چرخه کودک آزاری می تواند بسیار سخت باشد. اگر فکر می کنید کار شما نیست، از روان شناس ها و مشاورها کمک بگیرید.

یاد بگیرید چطور احساسات تان را کنترل کنید: اولین گام برای کنترل احساسات این است که قبول کنید وجود دارند. اگر در بچگی مورد آزار واقع شده اید، در قبول احساسات دچار دشواری هستید. شاید قبلا در کودکی احساسات خود را نادیده می گرفتید و حالا آن ها خارج از کنترل شما خود را بروز می دهند.

افسانه های مربوط به کودک آزاری

افسانه شماره ۱: تنها آدم های بد به کودکان شان آزار می رسانند.

واقعیت: این که بگوییم تنها آدم بدها به کودکان شان آزار می رسانند خیلی ساده است اما ماجرا همیشه اینقدر سیاه و سفید نیست. قرار نیست فکر کنیم تمام کسانی که کودکان شان را آزار می دهند آدم های بدی هستند. خیلی از آن ها خودشان هدف کودک آزاری قرار گرفته اند و هیچ راه دیگری بلد نیستند که والدین فرزندان شان باشند. بعضی دیگر شاید مشکلات روحی دارند که خود را به شکل کودک آزاری نشان می دهد.

افسانه شماره ۲: افرادی که در کودکی آزار دیده اند، در بزرگسالی هم کودک آزار می شوند. واقعیت: این واقعیت دارد که برخی کودکانی که مورد آزار قرار گرفته اند، در بزرگ سالی همین چرخه را تکرار کنند و به صورت ناخودآگاه چیزهایی را که در کودکی تجربه کرده اند روی کودکان پیاده کنند. در مقابل بسیاری از افرادی که در کودکی با این مشکل در تماس بوده اند، در بزرگسالی تلاش بیشتری می کنند از کودکان شان مراقبت کنند و والدینی نمونه باشند.

افسانه شماره ۳: بیشتر کودک آزاران غریبه هستند.

واقعیت: در حالی که کودک آزاری توسط غریبه ها اعمال می شود، بیشتر کودک آزاران اعضای خانواده یا افرادی نزدیک به خانواده هستند.

افسانه شماره ۴: کودک آزاری در خانواده های«خوب» اتفاق نمی افتد.

واقعیت: کودک آزاری فقط در خانواده های فقیر و محله های بد اتفاق نمی افتد. این پدیده در همه نژادها، شرایط اقتصادی و فرهنگی روی می دهد. گاهی پشت درهای بسته خانواده هایی که از بیرون خیلی خوب و مناسب به نظر می رسند، داستان دیگری وجود دارد.

نویسنده: جواد نصرتی

منبع: هفته نامه زندگی مثبت



:: موضوعات مرتبط: , ,
:: برچسب‌ها: پدر، مادر، آزارم ندهید , کودک ازاری , انواع کودک ازاری , آزار روانی و احساسی کودکان , غفلت از کودکان ,
|
امتیاز مطلب : 5
|
تعداد امتیازدهندگان : 1
|
مجموع امتیاز : 1
نویسنده : پایبند
تاریخ : شنبه 16 شهريور 1392

صفحه قبل 1 2 3 4 5 ... 82 صفحه بعد